Solliciteren – Het Gesprek

Het sollicitatiegesprek is meestal spannend. Zeker als het de eerste keer is. Over het algemeen zal blijken dat je vooraf zenuwachtiger bent dan eenmaal in het gesprek. Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar blijf vooral jezelf.

Ben je nog heel jong, dan kun je een ouder meenemen. Let er dan wel op dat je moeder niet het gehele gesprek gaat voeren en jij erbij zit als een klein kind.

Bereid je goed voor en probeer zelfvertrouwen uit te stralen. Adem vlak voor het gesprek een paar keer diep in en uit. Dat geeft rust. Tover een glimlach op je gezicht.

 

Doen

  • Kleed je netjes en gepast. Fris gewassen en gedoucht, geen vette haren. Geen vlekken of modder op je kleding of schoenen, geen geurtjes naar rook of zweet en schone nagels. Bedek tatoeages en doe opvallende piercings uit. Natuurlijk maakt het uit voor welke functie je solliciteert. Bij restaurant Oud Sluis hanteren ze wellicht andere normen dan bij het frietkot om de hoek. Kortom, denk goed na en pas je aan.
  • Neem ruim de tijd om te voorkomen dat je te laat bent: beter 10 minuten te vroeg dan 5 minuten te laat. Bovendien maakt haasten je onnodig zenuwachtig. Mocht je onverhoopt toch dreigen te laat te komen, bel dan bijtijds om je vertraging door te geven.
  • Geef een stevige handdruk bij binnenkomst. Een goed teken van zelfvertrouwen.
  • Wees jezelf. Doe je niet anders voor dan je bent. Benadruk je sterke kanten, wees positief over je zwakke punten en probeer mee te denken over problemen of bezwaren.
  • Overweeg of je wel of niet iets te drinken neemt als het aangeboden wordt. Als je zenuwachtig bent en je handen trillen, is de kans groot dat je koffie of thee morst. Het beste is water, vooral ook tegen een droge mond!
  • Probeer zo gemakkelijk en ontspannen mogelijk te zitten, niet onderuit gezakt, maar ook niet op het puntje van je stoel.
  • Laat merken dat je geïnteresseerd bent in datgene wat de ander zegt.
  • Luister goed naar de vragen en de opmerkingen over het bedrijf en het werk. Vraag als je iets niet begrijpt of als er iets niet duidelijk is.
  • Wees niet te bang voor pauzes: je mag best een paar seconden nadenken voordat je antwoord geeft.
  • Kijk de werkgever aan. Maak oogcontact. Dit komt eerlijk, oprecht en serieus over. Als je continu afdwaalt met je blik, kan dit blijk geven van desinteresse, verlegenheid, of onrust. Indien je meerdere gesprekspartners hebt, probeer vooral iedereen te betrekken bij je antwoorden, ook degenen die er wat zwijgend bij zitten. Oogcontact is daar een goed middel voor.
  • Beantwoord de vragen op een duidelijke manier en maak de antwoorden niet te lang.

 

Niet doen

  • Je eerste indruk is belangrijk. Kom dus niet te laat en doe geen felle make-up, ladingen parfum, stinkende deo of after-shave op.
  • Zenuwachtig? Eet geen kauwgom. Kauwend een gesprek ingaan is onbeleefd en ‘not done’. Ga ook niet overmatig nonchalant of stoer doen als je zenuwachtig bent. Dit komt arrogant en ongeïnteresseerd over. Je zenuwen geven er juist blijk van dat je de baan graag wilt hebben. Het is soms beter om gewoon te zeggen aan het begin van het gesprek dat je last hebt van zenuwen. Je zult zien dat je dan begrip krijgt! Iedereen herkent dit. En als je het gezegd hebt valt het ook vaak van je schouders af.
  • Ga niet meteen zitten maar wacht tot je een stoel wordt aangeboden.
  • Doe je armen niet over elkaar en stop je handen ook niet in je zakken. Als je zit, is de beste houding om je handen zo in elkaar te vouwen dat het lijkt dat je een tennisbal vasthoudt. Dit voorkomt dat je van zenuwen gaat tikken of trommelen.
  • Wees altijd beleefd. Ga niet je en jij-en, maar spreek je gesprekspartner beleefd met U aan. Alleen als je allebei onder de 30 bent, gebeurt het wel dat je elkaar uiteindelijk met jij gaat aanspreken. Maar schat de situatie goed in en ga zeker niet als eerste beginnen met tutoyeren!
  • Wees nooit kritisch en negatief over voorgaande werkgevers. Je eventuele nieuwe baas krijgt zo het idee dat je later ook zo over zijn bedrijf zal praten. Bovendien is onze regio Zeeuws Vlaanderen klein en kennen ze elkaar wellicht.
  • Zwijg niet als je voor een eerste gesprek wordt opgehaald bij de receptie. Breek het ijs. Geef een positieve reactie op iets, het weer, de busreis, het gebouw etc. Negeer vooral de secretaresse (maar ook de andere personeelsleden) niet. Knikken, een hand geven, oogcontact, een korte positieve opmerking, dat is allemaal goed. Veel werkgevers vragen (terloops) advies aan hen over jou (wat hun eerste indruk was) .
  • Vraag niet gelijk naar je loon. Wacht tot de werkgever ermee komt of vraag ernaar aan het einde van het gesprek. Vaak liggen de jeugdlonen min of meer vast. Per branche kan het wel wat verschillen. Je kunt doorvragen hoe ze omgaan met fooien, overuren, weekend/avond diensten in relatie tot het uurloon.

 

Soorten vragen

De sfeer van een sollicitatiegesprek hangt vaak af van de soorten vragen die er gesteld worden. En natuurlijk ook van de soorten vragen die jij stelt. Een gesprek is immers tweerichtingsverkeer. Los van de belangrijke informatie die dit voor jezelf oplevert geeft het ook je interesse in het bedrijf en de baan weer. Aan het eind van het gesprek wordt vaak de mogelijkheid geboden om als sollicitant zelf vragen te stellen Je hoeft niet alle vragen altijd te bewaren tot aan het eind van het gesprek. Als je tijdens het gesprek op een onderwerp komt waar je vragen over hebt kun je die best op dat moment stellen. Belangrijk is dat je hier vooraf over nadenkt en een aantal vragen opschrijft die je graag beantwoord wil zien. Zo kun je bijvoorbeeld vragen stellen over de werkzaamheden, over het bedrijf, over de werktijden, de werksfeer en over de vervolgprocedure. Net als dat een eerste indruk belangrijk is, is ook je laatste indruk belangrijk. Beëindig het gesprek bijvoorbeeld door aan te geven dat je een duidelijk beeld hebt gekregen van de functie, dat je het een prettig gesprek vond en bedank de persoon hartelijk voor de informatie en tijd.

 

Enkele voorbeelden van vragen die je kunt krijgen:

  • Wat kun je mij over jezelf vertellen?
  • Waarom wil je bij ons werken?
  • Hoe stel je jezelf dit werk voor?
  • Je hebt nog weinig ervaring, is het niet?
  • Hoe denk je om te gaan met een lastige klant?
  • Wanneer ben je beschikbaar?
  • Hoe flexibel ben je met werktijden?
  • Heb je een voorkeur voor werkzaamheden?
  • Wat zijn je sterke punten?
  • Wat vind je lastig? Wat moet je nog leren?
  • Ben je secuur/ flexibel/ hulpvaardig/ snel van begrip/ ordelijk/ zelfbewust? Waaruit blijkt dat?
  • Hoe goed is je Duits?
  • Werk je graag in een team of liever alleen?
  • Kun je omgaan met stress? Op sommige piektijden is het hier enorm druk. Hoe ga je daarmee om?
  • Neem je ook zelf initiatieven of wacht je liever op instructies van de baas?
  • Met welke software kun je goed uit de voeten?

 

Enkele voorbeelden van vragen die je kunt stellen:

  • Kan ik een dagje proefdraaien?
  • Wordt ik ingewerkt? Of word ik in het diepe gegooid? Wat wordt van mij verwacht?
  • Is er accommodatie geregeld? Als ik hier, aan de kust, 3 of 4 weken kom werken is er dan kost en inwoning of slaapgelegenheid geregeld? Ik woon in Hulst en kan niet dagelijks heen en weer reizen.
  • Hoe zeker ben ik van mijn uren? Word ik, als het regent of het niet druk is naar huis gestuurd? (goede vraag bij een strandpaviljoen aan de kust)
  • Wanneer weet ik of ik moet werken? Werken jullie met vaste roosters of word ik ‘last minute’ opgeroepen?
  • Wat is de bedoeling na dit gesprek? Wat spreken we verder af?
  • Hoe is de werksfeer in het team? Hoe is de samenstelling van het team qua leeftijd?
  • Wat ga ik verdienen? Kom ik in aanmerking voor vergoedingen (reiskosten) of toeslagen (overwerk, werken op zon- en feestdagen)? Hoe gaan jullie om met fooien? Overuren? Hoe/wanneer vindt de betaling plaats?
  • Wordt er voorzien in bedrijfskleding? Welke kleding/schoeisel wordt van mij verwacht?

 

Antwoorden:

  • Antwoord nooit alleen en uitsluitend met ja of nee, maar voeg altijd iets toe. “Ja, want…” of “nee, omdat…” is beter.
  • Blijf mogelijke bezwaren van de werkgever positief benaderen. “Ik erken dat ik nog weinig ervaring heb in de keuken maar ik ben goed gemotiveerd, ben een harde werker en leer snel”. Voorkom zoveel mogelijk dat de werkgever met vragen blijft zitten.
  • Kunt u de vraag nader toelichten? Wat bedoelt u precies? Hoe bedoelt u deze vraag? Of bij een keuzevraag terugvragen: wat verwacht u? Pas wel op bij dit soort wedervraagjes dat je niet te gevat, te arrogant of betweterig overkomt. Dan sla je de plank mis.
  • Probeer altijd zoveel mogelijk met (praktijk)voorbeelden te komen. Daarmee lever je bewijs.
  • Vragen over geld moet je zeker niet stellen aan het begin van een gesprek. Dat komt erg hebberig over, alsof je alleen voor het geld komt. Ook al is dat zo, een werkgever hoort liever eerst dat je gemotiveerd bent om bij hem te werken.